تشخیص

 

سرطان انواع مختلفی دارد و برای تشخیص هر نوع آن آزمایشات جدا گونه انجام می شود

برای تشخیص زودرس بیماری سرطان به آزمایشات غربالگری یا همان بیماریابی نیاز داریم. غربالگری به مفهوم تشخیص زودرس سرطان در افراد بی علامت است که با این کار حیات بیمار را تضمین می کنیم. برای اغلب مردم این واژه به عنوان "چک آپ" شناخته شده است. درخواست غربالگری بدین مفهوم نیست که فرد مبتلا به سرطان است بلکه غربالگری در افراد سالم انجام می شود تا اگر نتیجه منفی بود خیالشان راحت شود و اگر مثبت هم بود در صورت تشخیص قطعی بیماری که با آزمایشات تکمیلی امکان پذیر است، درمان این بیماری با موفقیت انجام شود. پس غربالگری یا چک آپ امری مهم در طول زندگی هر فرد است و نباید نادیده گرفته شود.

همه سرطان ها با غربالگری تشخیص داده نمی شوند. مثلا سرطان خون و تومورهای مغزی به طور ناگهانی شروع می شوند.سرطان هایی که تحت غربالگری برای عموم مردم قرار می گیرند عبارتند از: سرطان پستان، سرطان روده بزرگ، سرطان دهانه رحم، سرطان پروستات که هر فرد در طی سنین مختلف نیاز دارد تا با انجام آزمایش هایی از ابتلا یا عدم ابتلا خود به این بیماری مطمئن شود. این نوع غربالگری عمومی است و هر فرد باید برای سلامتی خود این کار را انجام دهد.

 در گروه های دیگری که احتمال ابتلا به سرطان زیاد است، غربالگری هایی مانند: سرطان ریه، سرطان کبد در هپاتیت B و C مزمن، سرطان معده، سرطان بیضه قرار انجام می گیرند. 

چگونه سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهیم ؟

تشخیص زودرس سرطان، از طریق غربالگری (بیماریابی) منظم یکی از بهترین راه‌ها برای مقابله با سرطان است. غربالگری عبارت است از استفاده از معاینه و آزمایش های ساده در بین افراد سالم جامعه برای شناختن افرادی که بیماری خاصی را دارند ولی هنوز علامتی پیدا نکرده اند. مثال هایی از آن عبارتند از انجام ماموگرافی دوره ای برای تشخیص زودرس سرطان پستان یا بررسی سیتولوژی پاپ اسمیر برای تشخیص زودرس سرطان گردن رحم.

 

بررسی های غربالگری به شرطی انجام می شوند که آزمایش به حد کافی حساس و اختصاصی باشد(مثبت یا منفی کاذب کمی داشته باشد)، امکانات و نیروی انسانی لازم برای پوشش دادن تقریبا تمام افراد مورد نظر در اختیار باشد، برای افراد جامعه راحت و پذیرفتنی باشد، تشخیص زودرس بر سیر درمان و سرنوشت بیمار تاثیر واضح داشته باشد و با توجه به شیوع بیماری و مرگ ومیر ناشی از آن در جامعه مورد نظر، و سایر عوامل مؤثر، اثربخشی غربالگری در مقایسه با هزینه و نیروی صرف شده معقول باشد.

 

بر اساس شواهد موجود، انجام غربالگری برای تشخیص زودرس سرطان های زیر، در شرایطی که امکانات آن موجود باشد قابل پیشنهاد هستند:

 

پستان :  با معاینات دوره ای هر ماهه توسط خود بیمار و هر 3 سال معاینه بالینی (توسط پرستار دوره دیده، ماما یا پزشک) از سن 20 سالگی به بعد و معاینه بالینی سالانه و ماموگرافی سالانه از سن 40 به بعد.

 

-گردن رحم با پاپ اسمیرپس از سن 21-18 سالگی

 

– کولون ورکتوم : از سن 50 سالگی با بررسی خون مخفی مدفوع به طورسالانه یاسیگموئیدوسکوپی هر 5 سال یا هر دو باهم یا کولونویکوپی یا باریم انمای دابل کنتراست هر 5 سال

 

– پروستات : با معاینه بالینی و بررسی سالانه psa سرم از سن 50 سالگی به بعد(در افرادی که بیش از 10 سال عمر برای آنها قابل پیش بینی است)

 

لازم به ذکر است که در گروه هایی از بیماران که به دلیل زمینه ژنتیک و خانوادگی در معرض شیوع بیشتری از یک یا چند نوع سرطان می باشند لازم است غربالگری اختصاصی آن گروه یعنی با شدت و کیفیت دقیق تری انجام شود. مثل خانواده بیماران مبتلا به آدنوم فامیلیال کولون یا د ر جهش ژن brca.

 

● انجمن سرطان  آمریکا برای غربالگری سرطان این اصول راهنما را پیشنهاد می‌کند:

 

– زنان از سن 50 سالگی (بنا به تشخیص  تجویز پزشک ) برای بیماریابی سرطان پستان هر سال ماموگرافی انجام دهند.

 

– معاینه شخصی پستان باید از 20 سالگی آغاز شود. و از 40 سالگی به بعد هر سال باید دکتر این معاینه را انجام دهد. پیش از 40 سالگی که زمینه خاصی برای سرطان پستان ندارند، باید هر سه سال یک بار بوسیله دکتر معاینه شوند.

 

– از 50 سالگی به بعد مردان و زنان باید برای سرطان‌های روده‌ بزرگ و راست روده مورد بررسی قرار گیرند. غربالگری افرادی که در معرض خطر بیشتر این سرطان هستند، از سنین پایین‌تر آغاز می‌شود.

 

– زنان باید به طور مرتب تست “پاپ اسمیر” (Pop smear) را برای سرطان گردن رحم انجام دهند. پاپ اسمیر باید 3 سال پس از اولین تماس جنسی یا در سن 21 سالگی- هر کدام زودتر بود- شروع شود.

 

– مردان بالای 50 سال باید هرسال معاینه انگشتی راست روده (توش رکتال) و  آزمایش آنتی‌ژن‌ اختصاصی پروستات (PSA) را انجام دهند.

 

– مردانی که در معرض خطر بیشتر این سرطان هستند، باید این آزمایش را در سن 45 سالگی آغاز کنند.

 

لازم به یادآوری با رعایت نکات زیر می توان سرطان پستان را در مراحل اولیه تشخیص داد :

 

– با معاينات ماهيانه سينه و تشخيص زود به هنگام توده در سينه

 

– با معاينات مكرر هر 6 ماه توسط پزشك

 

– با انجام ماموگرافي از 50 سالگي

 

همه زنان از سن 20 سالگي بايد خودآزمايي پستان را انجام دهند و نسبت به وضعيت طبيعي پستان هاي خود اگاهي داشته باشندوهر گونه تغيير جديد راهر چه زودتر به پزشك اطلاع دهند.

 

بهترين زمان معاينه ماهيانه: قبل از يائسگي بهترين زمان 5تا10روز بعد از قاعدگي وپس از يائسگي يك روز از ماه مثلااول هر ماه

 

مراحل خود آزمايي :

 

1-مشاهده

 

2- لمس

 

مرحله مشاهده:

 

جلوي آينه بايستيد وبه ظاهر اندازه وشكل  پستان در حالت هاي مختلف دست دقت كنيد.

 

ابتدا دستها در كنار بدن قرار داده ونگاه كلي به تمام قسمتهاي پستان نماييد.

 

دست ها را بالاي سر برده وبه قسمتهاي خارجي پستان دقت كنيد. براي بهتر ديدن قسمت هاي تحتاني پستان دست ها را پشت سر ببريد. و در نهايت دست ها را به كمر فشار دهيد وكمي به جلو خم شويد در اين حالت به قسمت هاي فوقاني پستان توجه كنيد.

 

مرحله لمس:

 

روي يك سطح صاف بخوابيد ويك بالش زير سرتان قرار دهيد.ابتدا در شروع با كف دست در جهت عقربه هاي ساعت دنبال توده بگرديد ، سپس بانوك سه انگشت وسط دست مقابل در حالي كه در كنار هم قرار دارند بصورت حركات كوچك دايره وار از مركز به سمت خارج در جهت عقربه هاي ساعت بدنبال توده بگرديد.س

 

توجه كنيد كه :

 

نواحي زير بغل وقسمت هاي فوقاني پستان ها راحتما” از نظروجود توده بررسي كنيد و هر گونه تغيير ظاهري در پوست پستان را مهم تلقي كنيد.

 

درنهايت :

 

به ترشحات دقت كنيد .تر شحات يك طرفه خوني كه از يك مجرا خارج مي شوند را مهم تلقي كنيد.

 

نتيجه گيري :

 

سرطان پستان را مي توان در مراحل ابتدائي تشخيص داد و بدينترتيب از مرگ و مير و عوارض آن پيشگيري كرد ! براي اين هدف بايد كمي وقت بگذاريم ،حوصله را مختصري بيشتر كنيم و دقيقتر باشيم !

 

توجه کنید در صورتیکه سرطان پستان در مراحل پايينتر تشخيص داده شده، بجاي اينكه كل پستان برداشته شود فقط بخشي كه همراه غده است تخليه مي شود و بقيه پستان براي بازسازي در آينده باقي مي ماند.

 

● تشخیص زودرس سرطان دهانه‏ی رحم

 

پاپ اسمیر روشی مؤثر در تشخیص زودرس سرطان دهانه‏ی رحم است که در آن با یک معاینه ساده چند سلول از دهانه رحم برداشته شده و زیر میکروسکوپ پس از رنگ آمیزی دیده می شود و در صورتی که تغییرات سلولی در جهت بدخیم شدن از خود نشان بدهد برای پیشگیری از ایجاد تومور و مشکلات بعدی ، اقدامات زودرس انجام می شود.

 

این کار در همه خانم هایی که فعالیت جنسی را آغاز کرده اند( پس از ازدواج ) انجام می شود و مخصوصاً افرادی که از سن پائین فعالیت جنسی را آغاز کنند به دلیل خطر بیشتر باید مورد توجه خاص قرار گیرند.

 

در کشورهای غربی که ارتباط جنسی آزاد است و احتمال ارتباط با چند نفر وجود دارد این خطر بالاتر است در این جوامع هم تعداد مبتلایان به سرطان گردن رحم بیشتر است و هم ابتلا در سنین پائین تر دیده می شود.

 

برای انجام پاپ اسمیر پزشک شما را معاینه کرده و در همان حالت با استفاده از یک وسیله چوبی یا برس ظریف چند سلول ازقسمت ابتدائی گردن رحم برداشته و روی یک قطعه شیشه‏ی نازک می گذارد و با یک اسپری یا محلول خاص آنرا فیکس می کند تا خراب نشود و به بخش پاتولوژی می فرستد.

 

پزشک پاتولوژیست این سلول ها را زیر میکروسکوپ مشاهده می کند و در صورت وجود تغییرات مشکوک در آن، گزارش می کند و پزشک زنان با توجه به این گزارش ،تصمیم برای درمان داروئی یا نمونه برداری مجدد می گیرد.

 

برای انجام پاپ اسمیر به این نکات توجه کنید:

 

۱- در هنگام عادت ماهیانه پاپ اسمیر انجام ندهید، زیرا وجود خون تشخیص دقیق را مشکل می سازد.

 

۲- از ۲۴ ساعت قبل از انجام پاپ اسمیر از نزدیکی بدون کاندوم خودداری کنید، چون نتیجه پاپ اسمیر را مخدوش می کند.

 

۳- از ۴۸ ساعت قبل از انجام پاپ اسمیر، استفاده از داروهای واژینال (شیاف و پماد) را قطع کنید.

سرطان

 

 

 

روش های تشخیص سرطان

سرطان های مختلف دارای تست های مختلفی هستند و در سنین مختلف روش تشخیص آن ها متفاوت است.
سرطان پستان در جوانی فقط با معاینه بالینی است و در میانسالی ماموگرافی هم اضافه می شود. برخی از سرطان ها مانند سرطان پروستات، آزمایش خون لازم دارند تا متوجه بروز این نوع سرطان باشند و برخی دیگر با سونوگرافی غربالگری می شوند.

سرطان مثانه

سرطان مثانه

سرطان مثانه یکی از انواع سرطان های سلول های پوششی است. این نوع سرطان دومین سرطان شایع دستگاه ادراری-تناسلی است. سن متوسط برای تشخیص این نوع سرطان 65 سالگی است. سرطان مثانه بیشتر در مردان اتفاق می افتد و در ایران مردان 4 برابر زنان به این سرطان مبتلا می شوند.
تست غربالگری این نوع سرطان شامل آزمایش ادرار است. مشاهده خون در ادرار (هماچوری) یکی از علائم اولیه و احتمالی سرطان مثانه است. البته این به این معنی نیست که وجود خون در ادرار قطعا بیماری سرطان مثانه را به همراه دارد بلکه ممکن است این خون به دلیل عفونت های ادراری و هیپرپلازی خوش خیم پروستات باشد.
آزمایش سیتولوژی ادرار آزمایشی است که سلول های دفع شده ناشی از رشد تومور در ادرار بررسی می شود.
آزمایش سیستوسکوپی به معنای دیدن مثانه است. سیستو به معنا مثانه و کپی به معنای دیدن است. با این نوع آزمایش مشکلات و بیماری های مثانه ای مشخص می شود. این مشکلات ممکن است خونریزی های مثانه، پارگی، فیستول و ... باشد.

سرطان سینه

سرطان سینه

سرطان سینه یا سرطان پستان از بافت های پستان آغاز می شود و علائم آن می تواند یک توده در سینه، تغییر شکل در سینه و گودی پوست، ترشح مایع از نوک سینه و یا پوسته شدن قسمتی از پوست باشد.
اگر این بیماری در اندام های فرد گسترش پیدا کرده باشد می تواند علائم درد استخوان، غدد لنفاوی متورم، تنگی نفس یا یرقان را داشته باشد.
غربالگری این نوع سرطان با انجام آزمایشات MRI، ماموگرافی، بیوپسی، آزمایشات تومور مارکرهای خونی مانند: CEA، CA-15-3، Her2 انجام می شود.

سرطان رحم و تخمدان

در اثر افزایش نسبت هورمون استروژن به پروژسترون احتمال ابتلا به این سرطان وجود دارد. در این صورت دیواره رحم ضخیم می شود و عوامل زیر می تواند این توازن هورمونی را به هم بزند.
چاقی، مصرف استروژن بدون استفاده همزمان پروژسترون، شروع قاعدگی قبل از 12 سالگی، یائسگی قبل از 55 سالگی و عدم بارداری و شیردهی.

سرطان رحم

سرطان تخمدان پنجمین سرطان شایع زنان در سراسر جهان است. از سرطان تخمدان به عنوان قاتل خاموش نام می برند. دلیل این نام گذاری این است که معمولا زمانی آن را تشخیص می دهند که بیماری به مراحل پیشرفته رسیده است و عمدتا غیر قابل درمان است.

سرطان تخمدان

رشد بدخیم و غیر طبیعی سلول های تخمدان باعث ایجاد سرطان تخمدان می شود که در سنین مختلف در زنان دیده می شود. ممکن است این نوع سرطان در سن زیر 20 سالگی هم رخ دهد اما شایع ترین سن ابتلا به آن حدود 40 تا 50 سالگی است و 30 تا 40 درصد سلول های بدخیم تخمدان بعد از سن 65 سالگی رخ می دهد.
علت ابتلا به این سرطان ممکن است وراثتی باشد و در افرادی که این نوع سرطان در خانواده ایجاد شده است حتما غربالگری باید انجام شود. چاقی و مصرف غذاهای چرب نیز در افزایش سرطان تخمدان موثر است.

سرطان دهانه رحم گونه ای از سرطان است که از گردن رحم آغاز می شود. نشانه های این بیماری می تواند خونریزی واژنی، درد لگن یا دیسپارونیا باشد.
برای تشخیص سرطان رحم ممکن است متخصص زنان یک سری نمونه برداری از بافت های سطحی رحم کند یا هیستروسکوپی (عبور یک میله ی باریک مجهز به دوربین های ویژه از دهانه رحم به منظور مشاهده داخل رحم) و  یک سونوگرافی از لگن انجام دهد.
به طور کلی برای تشخیص سرطان رحم و تخمدان از آزمایشات اولتراسوند لگن، هیستروسکوپی، پاپ اسمیر، بیوپسی،  CBC،CA 19-9، CA -125 استفاده می کنند.

سرطان روده بزرگ و کوچک

سرطان روده بزرگ که به نام سرطان کولون معروف است به رشد سلول های سرطانی در کولون یا رکتوم که بخشی از روده بزرگ است گفته می شود.

سرطان

نشانه های این بیماری می تواند شامل خونریزی در مدفوع، تغییر در حرکت روده، کاهش وزن و خستگی همیشگی باشد.
سرطان روده کوچک یا باریک می تواند زمینه ارثی داشته باشد. این نوع سرطان در مردان بیشتر از زنان اتفاق می افتد. کشیدن سیگار و مصرف الکل ابتلا به این نوع سرطان را تشدید می کند.
سرطان روده سومین سرطان شایع در جهان است که ابتدا به شکل پولیپ در سطح دیواره روده مشاهده می شود، پولیپ ها خوش خیم هستند و برخی از آن ها توانایی تبدیل شدن به سلول های سرطانی را دارند.
آزمایشات غربالگری این بیماری شامل:
کولونوسکوپی، عکس برداری با اشعه X، بیوپسی روده و آزمایش بررسی وجود خون در مدفوعFOBT، سیگموئیدوسکوپی و تومور مارکرهای CEA، CA 19-99 می شود.

لوسمی یا سرطان خون

این نوع سرطان از مغز استخوان آغاز می شود و باعث شکل گیری تعداد زیادی گلبول سفید غیر طبیعی می شود. به این گلبول های سفید خونی بلاست یا سلول های لوکمی (سرطان خون) گفته می شود. این سلول ها به طور کامل تشکیل نشده اند و به همین دلیل باعث ایجاد سرطان می شوند.

سرطان خون

تشخیص این سرطان با آزمایشات CBC، بیوپسی مغز استخوان، بررسی کروموزومی،CT اسکن، MRI و معاینات بالینی صورت می گیرد.

 

عضویت در خبر نامه



با ثبت نام در کانون حمد ایرانیان در کار خیر و بشر دوستانه همراه ما باشید و از پانل اختصاصی بهره مند شوید


ثبت نام در کانون حمد ایرانیان

اطلاعات تماس

اصفهان، ‏ابتدای خیابان مطهری روبروی درب جنوبی بیمارستان امید. نبش خیابان خیام. بن بست ناهید( ۱۸)

8144713861

03132335148

info@spcf.ir

5894637000042066

0112121111000 (بانک ملی ایران - سیبا)

بانک ملی مرکزی 23001110000007